Kolay İşlet
REHBER
Kapora ve depozito: ikisi aynı şey değil
Kiralama işletmelerindeki tartışmaların çoğu tek bir karışıklıktan çıkar: kapora ile depozitonun aynı kalem sanılması. İkisi farklı işler görür, farklı zamanlarda alınır, farklı koşullarda geri verilir.
Fark tam olarak nedir?
Kapora — Kiralama bedelinin bir parçasıdır. Rezervasyonu bağlar, tarihi kapatır. Teslimde toplam bedelden düşülür. Müşteri vazgeçerse ne olacağı sözleşmedeki iptal maddesine bağlıdır. Muhasebede: gelir.
Depozito — Kiralama bedelinin parçası değildir. Hasar, eksik parça veya iade edilmeme riskine karşı teminattır. Ürün sağlam ve eksiksiz döndüğünde tamamen geri verilir. Muhasebede: emanet — gelir değil.
Bu ayrım kozmetik değil. Depozitoyu gelir olarak yazan bir dükkan, ay sonunda kâr rakamını olduğundan yüksek görür; parayı iade ettiğinde ise "gider" yazmak zorunda kalır. İki kalem birbirine karıştığında hangi müşteriye ne kadar borçlu olduğunuz da kaybolur.
Kapora politikası: karar vermeniz gereken 4 şey
Oran mı, sabit tutar mı?
Oran (toplam bedelin belirli bir yüzdesi) pahalı ürünlerde daha adildir; sabit tutar hesaplaması kolaydır. Hangisini seçerseniz seçin tüm müşterilere aynı şekilde uygulayın — istisna yaptığınız an kural olmaktan çıkar.
Kaporasız rezervasyon var mı?
Önerilen cevap: yok. Kapora alınmadan takvimde gün kapatmak, o günü ücretsiz bir opsiyona çevirir. "Düşünüp döneceğim" diyen müşteri için tarih tutmak, gelen müşteriyi geri çevirmek demektir.
İptalde ne oluyor?
Üç yaygın yaklaşım: (a) kapora hiçbir koşulda iade edilmez, (b) belirli bir güne kadar tamamen iade edilir, (c) belirli bir güne kadar başka bir tarihe aktarılabilir ama nakit iade edilmez. Üçüncüsü çoğu dükkan için en dengelisidir: müşteri kaybetmezsiniz, takvim de boşa gitmez.
Tarih değişikliği kaç gün öncesine kadar?
Bir sınır koyun ve yazın. Sınırsız tarih değişikliği, sezonda takvimi yönetilemez hâle getirir. Ayrıca yeni tarihin müsaitliğine bağlı olduğunu belirtin.
Depozito politikası: kesinti koşullarını önceden yazın
Depozitonun en kritik kısmı tutarı değil, hangi durumda kesinti yapılacağıdır. Yazılmazsa her iade bir pazarlığa dönüşür. Net bir liste şöyle görünür:
- Çıkmayan leke, yanık, yırtık veya sökülmüş işleme
- Eksik parça (kemer, şal, taç, papyon, kol düğmesi…)
- Kalıcı koku
- İzinsiz tadilat veya kesim
- Kararlaştırılan süreden sonra iade (gecikme bedeli)
Ve karşı tarafı da yazın: "Normal kullanım izleri kesinti sebebi değildir." Bu tek cümle, dürüst müşteriyi rahatlatır ve sizi keyfî davranmakla suçlanmaktan korur.
Kanıt olmadan kesinti tartışması bitmez
Depozito politikanız ne kadar net olursa olsun, elinizde teslim anındaki fotoğraf yoksa "bu leke zaten vardı" iddiasına verecek cevabınız olmaz. Teslimde ve iadede fotoğraf çekip parça listesini işaretlemek, bu tartışmaların büyük kısmını çıkmadan bitirir. Sözleşme maddeleri için kiralama sözleşmesi örneğimize bakabilirsiniz.
Takip etmenin pratik yolu
Kapora ve depozitoyu defterde ayrı ayrı izlemek teoride mümkün, pratikte yorucudur: kapora tahsil edildi mi, kalan alındı mı, depozito iade edildi mi — üç ayrı durum, her müşteri için. Kolay İşlet'te bunlar tek kayıtta ayrı satırlar hâlinde durur; kalan tutar müşteri kartında görünür, tahsil edildiği gün kasaya işlenir, depozito iadesi de kasadan düşer. Ay sonunda ciro rakamı emanet parayı içermez.
Sık sorulanlar
Kapora ile depozito arasındaki fark nedir?
Kapora, kiralama bedelinin peşin alınan kısmıdır ve teslimde toplam bedelden düşülür; gelirdir. Depozito ise hasar ve eksik parçaya karşı alınan teminattır, bedelin parçası değildir ve ürün sağlam döndüğünde tamamen iade edilir.
Kapora ne kadar olmalı?
Oran ya da sabit tutar olarak kendiniz belirlersiniz; önemli olan aynı kuralı bütün müşterilere uygulamaktır. Kaporanın işlevi tarihi bağlamaktır, o yüzden rezervasyonu ciddileştirecek kadar anlamlı olmalıdır.
Müşteri iptal ederse kapora iade edilir mi?
Bu tamamen sizin yazılı politikanıza bağlıdır. Yaygın ve dengeli çözüm, belirli bir güne kadar kaporanın başka bir tarihe aktarılabilmesi ama nakit iade edilmemesidir. Kural sözleşmede yazılı olmalıdır.
Depozitodan hangi durumlarda kesinti yapabilirim?
Kesinti koşullarını önceden yazmalısınız: çıkmayan leke, yırtık, eksik parça, kalıcı koku, izinsiz tadilat ve geç iade. Normal kullanım izlerinin kesinti sebebi olmadığını da belirtmek tartışmaları azaltır.
Depozitoyu ciroma yazmalı mıyım?
Hayır. Depozito emanet paradır, gelir değildir. Ciroya yazarsanız kâr rakamınız olduğundan yüksek görünür ve iade ettiğinizde muhasebe bozulur.
Kapora ve depozitoyu ayrı ayrı takip edin
Kolay İşlet'te her kaydın kaporası, kalanı ve depozitosu ayrı görünür. 30 gün ücretsiz.
Uygulamayı İndir